Πληροφορίες για την Νεάπολη

 

νεαπολη
ΝΕΑΠΟΛΗ

H Νεάπολη βρίσκεται 15 χιλιόμετρα δυτικά του Αγίου Νικολάου στο δρόμο προς το Ηράκλειο απ' όπου απέχει 50 χιλιόμετρα περίπου. Είναι κτισμένη σ' ένα γήινο εξόγκωμα της όμορφης και καταπράσινης σκάφης του Μεραμβέλλου. Στην περίοδο της ενετοκρατίας οι δύο οικισμοί της ονομάζονταν "Καινούριο Χωριό". Όταν μεταφέρθηκε η έδρα του Νομού από το Καστέλλι της Φουρνής στο Καινούριο Χωριό πήρε το νέο όνομα Νεάπολις.
Ως πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου διατηρήθηκε μέχρι το 1904, οπότε έγινε πρωτεύουσα ο Άγιος Νικόλαος. Ακόμα και σήμερα όμως αποτελεί σημαντικό διοικητικό, κοινωνικό και εκκλησιαστικό κέντρο συγκεντρώνοντας διάφορες υπηρεσίες όπως το Ειρηνοδικείο, την Παιδόπολη, τη Μητρόπολη Πέτρας και Χερσονήσου ενώ φιλοξενεί σε ετήσια βάση σημαντικές πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Η Νεάπολη είναι όμορφη πόλη με ωραία ρυμοτομία, μεγάλο δημόσιο κήπο και επιβλητικά κτίρια. Στην άκρη της μεγάλης πλατείας βρίσκεται ο επιβλητικός και μεγαλοπρεπής ναός της Μεγάλης Παναγίας που κτίστηκε στη θέση του τούρκικου τζαμιού.
Στον οικισμό Καρές που καταστράφηκε από τους Ενετοούς το 1347 γεννήθηκε ο Πέτρος Φίλαργος ή Φιλάρετος, που έγινε Πάπας της Ρώμης το 1409-1410.

Υπάρχει μεγάλος αριθμός εκκλησιών που χρονολογούνται από την εποχή της ενετοκρατίας, όπως φανερώνουν οι ημερομηνίες που αναγράφονται στα λιθόγλυπτα υπέρθυρα τους. Σημείο χριστιανικής και ιστορικής αναφοράς αποτελεί ο χώρος που βρισκόταν η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, όπου λειτουργούσε οργανωμένο "κρυφό σχολειό»
Η πόλη διαθέτει αξιόλογο λαογραφικό μουσείο. Στις ειδικά διαμορφωμένες αίθουσες του βρίσκονται πολλά αντικείμενα και είδη που παρουσιάζουν λαογραφικό ενδιαφέρον. Αξιόλογα είναι τα Κρητικά υφαντά του.
Φιλοξενεί επίσης την Ηλιάκειο Δημοτική βιβλιοθήκη που συμπληρώνει 50 και πλέον χρόνια λειτουργίας και στεγάζεται σε ένα διώροφο κτίριο ιδιαίτερης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας. Ιστορικής γιατί αποτέλεσε κατοικία και διοικητήριο του Κωστή Αδοσίδη πασά, (διοικητή του Νομού Λασιθίου και μετέπειτα Κρήτης επί Τουρκοκρατίας), αρχιτεκτονικής αφού αποτελεί τυπικό δείγμα δόμησης δημόσιων κτηρίων επί Τουρκοκρατίας. Το ίδιο κτήριο από το 1924 και μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1980 είχε χρησιμοποιηθεί ως ορφανοτροφείο αρένων του Νομού Λασιθίου. Σκοπός της βιβλιοθήκης είναι η συγκέντρωση επιστημονικών βιβλίων, περιοδικών χειρογράφων κτλ.

Στην Νεάπολη ανήκουν διοικητικά διάφοροι οικισμοί:

ΒΡΑΧΑΣΙ-ΣΙΣΙ

Επτά χιλιόμετρα από την Νεάπολη βρίσκεται το Βραχάσι σκαρφαλωμένο στην βραχώδη πλαγιά του «Αναύλοχου». Για την χρονολογία του πρώτου οικισμού δεν υπάρχουν ακριβείς πληροφορίες. Ανάγεται πιθανώς στην ίδια εποχή που χτίστηκε ο Άγιος Γεώργιος ο Βραχασώτης Είναι μία ευρεία περιοχή που εκτείνεται μέχρι το Κρητικό Πέλαγος . Πλούσια σε παραγωγή γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.
Έχει μεγαλώσει σπουδαίους αγωνιστές και ανθρώπους του πνεύματος.
Κατηφορίζοντας τον δρόμο του Βραχασίου σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων πάνω την Εθνική οδό βρίσκεται η μαγευτική ιερά Μονή «Άγιος Γεώργιος Σελλινάρης» κτισμένη από κάποιο Ροδίτη κατά την παράδοση. Συνεχίζοντας κατευθυνόμαστε προς το παραθαλάσσιο χωριό «Σίσι» τουριστικό θέρετρο με σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες και υποδομή ενώ διαθέτει ένα υπέροχο γαλήνιο όρμο και όμορφες παραλίες.

ΦΡΑΡΟ- ΛΑΤΣΙΔΑ

Δυόμιση περίπου χιλιόμετρα από την πόλη της Νεάπολης ένας περίπατος προς την τοποθεσία «Φραρό» και τα κοντινά χωριά «Βουλισμένη» και «Λατσίδα» είναι άνετος και ευχάριστος για τον επισκέπτη
Στον δρόμο προς Βουλισμένη και Λατσίδα μια μικρή διάβαση οδηγεί στην μαγευτική τοποθεσία «Φραρό». Κατάφυτη από δέντρα και αμπέλια εκτιμήθηκε αρχικά από τους Φραγκισκανούς καλογέρους που ερευνούσαν για την πιο κατάλληλη τοποθεσία να θεμελιώσουν μία Καθολική μονή που φαίνεται ότι ανάγεται στον 13 αιώνα
Η Βουλισμένη διατήρησε επί αιώνες την αρχοντιά της και σήμερα θεωρείται ένα από τα πιο όμορφα και νοικοκυρεμένα χωριά. Δυτικά του χωριού είναι η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης, Ενετικής εποχής με σπάνια ξυλόγλυπτα τέμπλα. Τετρακόσια μέτρα πάνω από το χωριό στους πρόποδες του βουνού «Καβαλαρά» βρίσκεται η Βυζαντινή Εκκλησία «Παναγία η Βιγλιώτισσα», παλαιά μονή που καταστράφηκε επί Τουρκοκρατίας. Σώζονται ερείπια παλαιών κελιών και κάτω από αυτά σε ένα κοίλωμα αναβλύζει νερό.
Ένα χιλιόμετρο δυτικότερα από την Βουλισμένη βρίσκεται το χωρίο «Λατσίδα», ένα μικρό γραφικό παραδοσιακό χωριό.

ΧΟΥΜΕΡΙΑΚΟ-ΑΡΕΤΗ

Ανατολικά από την Νεάπολη πάνω σε τρεις μικρούς λόφους εκτείνεται το Χουμεριάκο μέσα στην κατάφυτη κοιλάδα του Μεραμβέλλου. Παλιά έδρα Δήμου όπου υπάγονταν τα χωριά Βρύσες, Λίμνες, Νικηθιανό, Έξω Λακώνια και άλλοι μικροσυνοικισμοί. Το σημερινό χωριό είναι από τα παλαιότερα της περιοχής. Στην περιοχή του χωριού βρίσκονται αρκετές αξιόλογες εκκλησίες μέσα σε πανέμορφο περιβάλλον. Ο Άγιος Παντελεήμων, η Αγία Τριάδα, ο Άγιος Γεώργιος, ο Άγιος Κύρηκος και ο Άγιος Αντώνιος.
Η «Ρωμάνα Πορτέλλα» σώζεται και σήμερα σαν αξιόλογο μνημείο που προσδιορίζει την κατοικία κάποιου άγνωστου άρχοντα
Δίπλα στο Χουμεριάκο βρίσκεται το Νικηθιανό σε απόσταση 2 χιλιομέτρων από την Νεάπολη. Μικρό και γραφικό με μία σειρά από 15 ανεμόμυλους σε ευθεία γραμμή που χαρακτηρίζουν και το χωριό.
Από το Νικηθιανό ανηφορίζοντας τον δρόμο φθάνουμε στην Φουρνή η οποία αποτελείται από 3 χωριά το Καστέλλι, το Πάνω Χωριό και το Κάτω Χωριό κτισμένα στην ομώνυμη κοιλάδα. Στο παρελθόν λειτούργησε το ξακουστό «Σχολείο της Κεραπολίτισσας», το οποίο υπήρξε το κέντρο σπουδαίων ανθρώπων των γραμμάτων.

Μόλις ένα χιλιόμετρο από το Κάτω Χωριό της Φουρνής, είναι οι «Δωριές» . Το όνομά της θυμίζει τους Δωριείς. Συνεχίζοντας την διαδρομή σε ένα χιλιόμετρο βρίσκεται το χωριό «Καρύδι». Αξίζει να επισκεφτεί κανείς την εκκλησία του Τίμιου Σταυρού με τα διπλανά ερείπια της παλιάς μονής «Καρδαμούτζας», καθώς και τη Βυζαντινή εκκλησία του Αγίων Αποστόλων η οποία έχει χαρακτηρισθεί αρχαιολογικός χώρος λόγω των αξιόλογων τοιχογραφιών της.
Στο τέλος της διαδρομής σε απόσταση πέντε χιλιομέτρων η ιστορική μονή «Αρέτι», αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα, βρίσκεται στο κέντρο μιας κοιλάδας πετρώδους και ανύνδρου, σπαρμένης με ελαιόδεντρα, κυπαρίσσια και αμυγδαλιές.
Η Μονή ανάγεται στην Ενετοκρατία κατά την οποία έφθασε σε μεγάλη ακμή. Διατέλεσε Έδρα των Επισκόπων Πέτρας κατά την Τουρκοκρατία.
Σήμερα άριστα ανακαινισμένη αποτελεί μοναδικό σημείο για κάθε επισκέπτη.

ΚΟΥΡΟΥΝΕΣ-ΦΡΑΘΙΑ

Σε απόσταση 4 χιλιομέτρων συναντάμε τον συνοικισμό «Κουρούνες» μεσαία περιοχή του βόρειου Μεραμβέλλου. Το όνομα του κατά μία εκδοχή οφείλεται στα πουλιά Κουρούνες που κάποτε φθονούσαν στην περιοχή και κατά μία άλλη εκδοχή υπαγόταν στην αρχαιότητα στην πόλη «Δρήρος» υπό το όνομα «Κορώνη».
Συνεχίζοντας φτάνουμε στον συνοικισμό «Φραθιάς» και. βορειότερα στον οικισμό «Περάμπελα».
Από τα Περάμπελα φτάνουμε στους μικρούς οικισμούς : Πέτρος, Περονίδες, Νοφαλιάς, Δίλακκος, Αδραβάτος ,Ρωμανός, Αμυγδαλιάς, Σούβλος και «Φινοκαλιάς» Μια εντελώς διαφορετική διαδρομή που δίνει στον επισκέπτη την δυνατότητα γνωριμίας με μία άλλη εικόνα της περιοχής.

ΜΙΛΑΤΟΣ -Αρχαίο όνομα «Μίλητος»
Από την Εθνική οδό Αγίου Νικολάου Ηρακλείου οδηγούμαστε σε αυτό το παραθαλάσσιο γραφικό θέρετρο με τον εκτεταμένο ορίζοντα στο Κρητικό Πέλαγος, τις ολοκάθαρες ακρογιαλιές, τους μικρούς ορμίσκους και τους πλούσιους ψαρότοπους.
Σε συνεχή τουριστική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια διαθέτει καταλύματα και παραδοσιακές ψαροταβέρνες στην άκρη της θάλασσας.
Βορειανατολικά του χωριού στην θέση «Κάστελλος» βρίσκεται το ομώνυμο ιστορικό σπήλαιο . Εκεί βρισκόταν η αρχαία πόλη «Μίλητος» την οποία ο Όμηρος αναφέρει σαν μία εκ των επτά μεγάλων Κρητικών πόλεων που έλαβαν μέρος στον Τρωικό Πόλεμο υπό τις διαταγές του Ιδομενέα.

ΣΠΗΛΑΙΟ ΜΙΛΑΤΟΥ

Έχει χαρακτηρισθεί ως σπήλαιο μεγάλου εθνικού ενδιαφέροντος.
Βρίσκεται ανατολικά της Μιλάτου σε απόσταση 2,5 χιλιομέτρων και σε υψόμετρο 155 μέτρων. Με πεζοπορία 15 περίπου λεπτών φθάνουμε στην είσοδο του.
Διαθέτει 8 μικρές και μεγάλες εισόδους σε τρία διαφορετικά επίπεδα. Καταλαμβάνει έκταση 2.100 τ.μ. και έχει 8 μικρές και μεγάλες εισόδους σε μήκος 45μέτρα. Το συνολικό μήκος του είναι 73 μέτρα, το μεγαλύτερο πλάτος του 63 και το ύψος της οροφής κυμαίνεται από 0,5 μέτρα έως 3 μέτρα.. Η κύρια είσοδος του σπηλαίου οδηγεί στο κεντρικό τμήμα που είναι και το μεγαλύτερο. Έχουν καταγραφεί πάνω από τριάντα είδη σπηλαιόβιων και σπηλαιόφιλων ζώων. Η τελευταία αίθουσα του κεντρικού τμήματος του σπηλαίου χρησιμοποιείται σαν χώρος διαχείμασης και αναπαραγωγής τριών ειδών νυχτερίδων. Η πανίδα του αποτελείται κυρίως από αράχνες, ψευτοσκορπιούς, δειπλόποδα, χηλόποδα, ισόποδα, ορθόπτερα, κολεόπτερα, πολλά ασπόνδυλα και ενδημικά της Κρήτης τα περισσότερα από αυτά άχρωμα και τυφλά. Τρία είδη αραχνών και ένα είδος ψευτοσκορπιού μας είναι γνωστά μόνο από αυτό το σπήλαιο. Σφύζει από ζωή και είναι ένα παράθυρο στον υπόγειο κόσμο του Μεραμβέλλου.
Στο πρώτο κύριο τμήμα του Σπηλαίου κτίστηκε το 1935 το εκκλησάκι του Αποστόλου Θωμά. Πανηγυρίζει την Κυριακή του Θωμά οπού τελείται και τοπική Εθνική Γιορτή. Κοντά στην εκκλησία είναι το οστεοφυλάκιο με τα ιερά οστά των θυμάτων του 1823.
Ο περιβόητος Χασάν Πασάς αφού κατάστρεψε το Λασίθι το 1923 επέδραμε στο Μεραμβέλλο. Οι κάτοικοι για να γλυτώσουν κατάφυγαν στις σπηλιές αλλά σφάχθηκαν άνανδρα, οι γέροι σκοτώθηκαν από το ιππικό το οποίο τους ποδοπάτησε και οι γυναίκες και τα παιδιά πουλήθηκαν για σκλάβοι.

ΔΡΗΡΟΣ ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ

Βορειοδυτικά της Νεάπολης βρίσκεται ο λόφος όπου βρέθηκαν τα αρχαιολογικά ευρήματα της αρχαίας πόλης «ΔΡΗΡΟΣ».
Η θέση της ήταν εντελώς άγνωστη έως το 1855 όταν το άροτρο δύο γεωργών αποκάλυψε την πέτρα με την επιγραφή που περιείχε τον όρκο των εφήβων της Δρήρου. Το σπουδαίο αυτό εύρημα παρά το βάρος του μεταφέρθηκε από τις Τουρκικές Αρχές στο Ηράκλειο και μετά στην Κωνσταντινούπολη.

ΤΣΑΜΠΙ-ΑΝΩΓΕΙΑ

Βόρεια της Νεάπολης ο δρόμος οδηγεί σε μικρά χωριά και συνοικισμούς μέχρι το Κρητικό Πέλαγος. Επίσης πρόσβαση υπάρχει από τη Μίλατο.
Αρχικά συναντάμε τους συνοικισμού Κουνάλι και Τσαμπί και κατόπιν το μικρό χωριό Άγιος Αντώνιος. Λίγο βορειότερα η διαδρομή μας συναντά τον συνοικισμό "Ανώγεια" κτισμένο στο ύψος απότομης βουνοκορφής κοντά στην θάλασσα. Ένα μέρος που φημίζεται για την καθαρή του ατμόσφαιρα. Στον επίλογο της διαδρομής συναντάμε την υπέροχη και μοναδική θέα του Κρητικού πελάγους και μπορούμε να επισκεφθούμε την εντελώς ερημική παραλία της περιοχής.

Πηγή: eastcreteproperty.gr